dialog motywujący

Dialog motywujący i jeszcze więcej praktycznych narzędzi

Dialog motywujący to jedna z tych metod pracy z pacjentem czy klientem, która sprawdza się zawsze. Opiera się na podstawowych założeniach dotyczących wspierającej relacji w osiąganiu celów czy radzenia sobie z trudnościami, a mimo to specjaliści wracają do niej nieustannie. Szukamy praktycznych wskazówek do pracy i znajdujemy je chociażby w książce „Rozwijanie umiejętności w dialogu motywującym” Davida Rosengrena. Psychologia wciąż się zmienia, pojawiają się nowe założenia w obrębie również tej metody, dlatego autor uzupełnił poprzednie wydanie i mamy już na rynku jego update. A wszyscy wiemy, funkcjonując w świecie nieustannego rozwoju technologicznego, jak ważne są uaktualnienia.

Zamiast jednak skupiać się na wprowadzonych zmianach i rozszerzeniach zwróćmy uwagę na całościowy praktyczny wymiar tej książki.

Jedną z podstawowych umiejętności w Dialogu motywującym jest słuchanie odzwierciedlające. To jeden z elementów OARS+I, skrótu wyjaśniającego te najważniejsze umiejętności czyli: otwarte pytania, dowartościowania, słuchanie odzwierciedlające, podsumowania i wymianę informacji. Jednak to słuchanie odzwierciedlające wymaga skupienia i wyzbycia się naleciałości eksperckich – pouczania, tłumaczenia, straszenia. Odzwierciedlanie wcale nie jest takie łatwe, bo najczęściej mamy do czynienia z pacjentem, którego wypowiedzi można porównać do góry lodowej. Wierzchołek to właściwa wypowiedź, natomiast to, co ukryte pod taflą wody, to znacznie większa część pełna przekonań, emocji, myśli. Bardzo często wydaje nam się, że jesteśmy dobrymi słuchaczami, w końcu psycholog potrafi. Czy napewno? Analizując poszczególne rozdziały i mnóstwo ćwiczeń dotyczących rozwijania umiejętności słuchania odzwierciedlającego przekonasz się jakie to może być trudne, ale i fascynujące w pracy z drugim człowiekiem. Nie jesteśmy w stanie przewidzieć kolejnej wypowiedzi. Nie nauczymy się na pamięć. Jak nazwa wskazuje – to umiejętność, która wymaga wyćwiczenia i dostosowania do naszej pracy i okoliczności. Wystarczy uświadomić sobie jak wiele rodzajów samego odzwierciedlania wypowiedzi klienta możemy użyć.

  • powierzchowne – jest bliskie tego, co powiedziała osoba, komunikuje zainteresowanie i wpływa na stabilizację jej stanu,
  • poniżej linii wodnej ( jak w górze lodowej) – daleko wykracza poza to, co powiedziała osoba i może nie wykorzystywać tych samych słów, często przeformułowuje materiał, wydobywa większy sens, uwzględnia emocje.
  • wzmocnione – podkreśla absolutne stanowisko osoby w jakiejś sprawie, może skłonić do wycofania się z tego stanowiska,
  • dwustronne – zwraca uwagę na obie strony ambiwalencji osoby,
  • metafora – wychodzi daleko poza treść wypowiedzi i zapewnia nowy sposób rozumienia.

Warto czasem wrócić do swoich dialogów z klientami i spróbować przeanalizować je pod kątem różnych, ważnych umiejętności dialogu motywującego. Czy z niego korzystam? Jak często? Jak sprawnie? W jakich momentach mam poczucie stawiania barier w komunikacji z klientem?

Niezwykłym atutem książki są liczne ćwiczenia, bardzo szczegółowo omawiane oraz wykorzystanie wielu dialogów z pacjentami poddawane analizie. Każdy rozdział kończy podsumowanie, gdzie wymaga się od nas refleksji na temat dobrego zrozumienia poszczególnych umiejętności. Ważnym elementem są też klucze odpowiedzi, aby mieć pewność, że nasz tok myślenia jest rzeczywiście zony z założeniami metody.

Fakt, to nie jest książka na spokojne wieczory w półleżącej postawie na sofie. To podręcznik, z którym się siada do biurka, rozkłada materiały i intensywnie pracuje. Jednocześnie to tak naprawdę bardzo praktyczne szkolenie, które możesz przeprowadzić w domu, wtedy kiedy masz czas i zasoby do pracy nad rozwojem zawodowym. Niezwykle wartościowa pozycja dla specjalistów, którzy pracują z ludźmi dokonującymi zmian w życiu.

Jeżeli Twoją misją jest okazywanie wsparcia i pomoc, rób to naprawdę dobrze. „Rozwijanie umiejętności w dialogu motywującym” będzie Twoim najlepszym przewodnikiem. 

„Rozwijanie umiejętności w dialogu motywującym” David B. Rosengren, Wydawnictwo uniwersytetu Jagiellońskiego

 

 

Anna Paluch